2013年9月11日水曜日

楽器(10)



12. tembür (Uyghur orp-adetliri, p.97)
12、テンブル
 tembür uzun destilik chalghu bolup, uzunluqi texminen bir yüz qiriq santimétr, béshi uzunchaqraq, yüzlüki adette üjme yaghichidin yasilidu.
 テンブルは長い棹の楽器で、長さはだいたい140センチメートル、胴は長めで、表面はふつうクワの木で作られる。
tembürge sim sélinidu we naxun bilen chékip chélinidu.
テンブルには弦が取り付けられ、ピックで弾いて演奏される。
u ili, qeshqer we aqsu rayonlirida köprek tarqalghan.
それはイリ、カシュガル、アクス地区に多く流布する。
tembür besh simliq bolup, birinchi, ikkinchi simliri asasliq milodiye orundaydu.
テンブルは5弦で、第一、第二弦は主旋律を演奏する。
u g ahangigha tengshilidu.
それはg音に調整される。
üchinchi simi d1 ahangigha, tötinchi, beshinchi simliri g ahangigha tengshilidu.
第三弦はd1音に、第四、第五弦はg音に調整される。
tembürning awaz da’irisi üch guruppigha yéqin.
テンブルの音域は3グループに近い。
awaz tüsidin f1 giche yumshaq, g1 din f2 ge jarangliq, g2 din e3 giche küchlük, f3 g3 giche küchsiz, zil.
音色からf1までは柔らかく、g1からf2に鳴り響き、g2からe3までは力強く、f3 g3までは弱く、繊細である。
yéqinqi waqitlardin buyan tetqiqatchilirimiz tembür üstide islah élip bérip, destisi qisqa, awazi yangraq bolghan yuqiri awazliq tembürlerni yasap chiqti.
近頃、我々の研究者はテンブルに改良を加えて、棹は短く、音は反響するようにした高音のテンブルを作り出した。
uning pedisi rawabqa oxshash, yeni on ikki tekshi ahang réti boyiche tizilghan bolup, hazirqi zaman muzikilirini orundashqa qolayliq.
そのフレットはラワーブと同じで、つまり12均等音階で並べられて、現代音楽を演奏するのに便利である。
テンブル、『uyghurche-xenzuche lughet, 維漢大詞典』2006民族出版社より



13. dutar
13、ドゥタール
 dutar – parsche qoshtar (jüptar) dégen menide bolup, uyghur chalghuliri ichide ottura esirlerdin ta hazirghiche öz sheklini özgertmey kéliwatqan birdinbir chalghu.
 ドゥタール――ペルシャ語でコシタール(ジュプタール)〔どちらも二弦〕という意味で、ウイグルの楽器の中で中世からずっと今までその形を変えないで来ている唯一の楽器である。
dutar uzun destilik, uzunliqi texminen bir yüz yigirme besh santimétr öpchöriside, béshi yoghanraq bolup, üjme yaghichining talaliridin chaplinip yasilidu, destisige kirichtin pede baghlinidu.
ドゥタールは長い棹で、長さはだいたい125センチメートルぐらいで、胴は大きめで、クワの木の細片を貼り合せて作られ、棹にヤギ革紐のフレットが巻かれる。
ikki tar üchey yaki yipektin éshilgen (biri zil, biri bom) tar sélinip qol barmaqliri bilen soqup chélinidu.
二弦は腸か絹で撚られた(一つは細く、一つは太く)弦が取り付けられて、手の指で叩いて演奏される。
awazi mungluq.
音は哀調を帯びる。
chalghuchi özi chélip, özi éytishqa qolayliq.
奏者は自分で演奏して、自分で歌うことが便利である。
shunglashqa köpinche tembür qatarliq chalghular bilen bille yaki yalghuz orundilidu.
だから、普通はテンブルなどの楽器と一緒に、もしくは単独で演奏される。
uning awaz da’irisi g din g2 giche zil tari d1, bom tari g ahangigha saz qilinidu.
その音域はgからg2までで、細弦はd1、太弦はg音に調弦される。

ドゥタール、『uyghurche-xenzuche lughet, 維漢大詞典』2006年民族出版社より

14. qalun (Uyghur orp-adetliri, p.98)
14、カルン
 qalunmu qedimki chalghularning biri.
 カルンも古い楽器の一つである。
u adette üjme yaghichidin yasilidu, awaz sanduqi pelempey sheklide bolup, aldi tar, keyni kengrek, sol teripi egme, ong teripi tüz bolidu.
それはふつうクワの木から作られ、共鳴箱は階段の形になっていて、前は狭く、後ろは広く、左側は曲面、右側は平面になっている。
u asasen tüz yatquzulup, ong qolning bash, körsetküch we otturanchi barmaqliri bilen simini ilish, sol qolda pede basquch arqiliq simni bésish we siyrish usuli bilen chélinidu.
それは基本的に平らに置かれて、右手の親指、人さし指、中指で弦をつまんで、左手でフレットを押さえる道具で弦を押さえてこする方法で演奏する。
awazi yéqimliq we téyilma ahanglargha bay bolup, pewqul’adde tewrinish xususiyitige ige.
その音は心地よく滑る音が豊富で、特別な波動が特徴である。
uning on alte yaki on sekkiz jüp simi bolidu.
それには16もしくは18対の弦がある。
herbir jüp simi bir ahanggha tengshilidu.
各対の弦は一つの音に調整される。

カルン、http://ug.wikipedia.org/wiki/%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%87%D9%86より


15. chang
15、チャン
 chang – qalunning asasida tereqqiy qildurulghan qedimiy chekme chalghu.
 チャン――カルンをもとに開発された古い擦弦楽器である。
uning awaz sanduqi qalungha oxshash keng, yapilaq bolup, aldi tar, keyni kengrek yasilidu.
その共鳴箱はカルンと同じく広く、平らで、前は狭く、後ろは広く作られる。
uning qosh paziliq (chongraq), yalghuz paziliq (kichikrek) ikki xil nusxisi bar.
それは双paziliq〔語義不明、baziliqなら台、基礎〕(大きめ)、単pazliq(小さめ)の二つのパターンがある。
adette üch yaki töt polat sim bir guruppa bolup, bir ahanggha tengshilidu.
ふつう3本か4本の鋼線を1グループにして、1音に調整される。
burun sekkiz – on guruppa awazliq shekilliri bolghan, kéyinche téximu mukemmelliship on üch – on sekkiz guruppa awazliq shekilliri meydangha keldi.
以前810グループの音型であったが、のちにさらに良くして1318グループの音型配置になった。
chang uyghur orkéstirida asasliq chalghu.
チャンはウイグルのオーケストラで基本的な楽器である。
 chang ikki yérim guruppa awaz da’irisige ige.
 チャンは2.5グループの音域がある。
uning sazlinishi yette awazliq basquchlar tertipi boyiche üch qur tizilghan.
その調弦は7音階規律で3列並べられる。
ong tereptiki qur g din f1 ahangighiche, otturisidiki qur uningdin sekkiz gradus yuqiri bolup, g1 din f2 ahangighiche, sol tereptiki qur d2 din c3 ahangighiche.
右側の列はgからf1音まで、中央の列はそれから8度高く、g1からf2音まで、左側の列はd2からc3音までである。
(ariliqida #f awazimu bar).
(その中には#f音もある)。
chang bambuktin yasalghan bir jüp choka bilen simlargha urup chélinidu.
チャンは竹で作られて一対の〔棒状の〕ばちで弦をたたいて演奏される。
chokining uchigha rézinke yaki kigiz qoyulghan bolidu. awazi jarangliq kélidu.
ばちの先にゴムもしくはフェルトが付けられる。音は鳴り響く。

チャン、http://uy.ts.cn/wenhua/content/2009-01/04/content_141927.htmより

2013年9月10日火曜日

楽器(9)



11. rawab (Uyghur orp-adetliri, p.96)
11、ラワーブ
rawab – uyghur chalghuliri ichide keng omumlashqan chalghudur.
  ラワーブ――ウイグルの楽器の中で広く普及した楽器である。
rawab – qulaq orni, destisi we rawab béshidin ibaret üch qisimdin terkib tapidu.
ラワーブ――耳の部分、棹とラワーブの胴からなる3つの部分から成り立っている。
béshining üstidiki ikki teripige yerlik alahidilikni namayan qilip turghan bir jüp qoshqar münggüzi shekli ornitilghan.
胴の上の両側に地元の特徴を示している1対の牡羊の角のパターンが取り付けられる〔耳とはこれのことか?〕。
rawabning xelq arisida qeshqer rawabi, dolan rawabi we eng qedimiy bolghan qoychi rawabi qatarliq xilmu xil nusxiliri bar.
ラワーブは民衆の間ではカシュガル・ラワーブ、ドラン・ラワーブと最も古い羊飼いラワーブなどいろいろな型がある。
uningdin bashqa yéngidin islah qilinghan chaplima (talaliq) rawab we töwen awazliq bas rawab qatarliqlarmu bar.
その他に近頃改良されたチャプリマ〔貼り合せ〕(タラリック〔細片〕)ラワーブや低音のバス・ラワーブなどもある。

(1) qeshqer rawabi
 (1)カシュガル・ラワーブ
 qeshqer rawabi – oyma rawab depmu atilidu.
 カシュガル・ラワーブ――くりぬきラワーブとも呼ばれる。
béshi yaghachtin oyulup, yüzige tére kérish arqiliq yasilidu.
胴は木をくりぬいて、表面に皮革を張ることを通じて作られる。
destisige kirichtin pede baghlinidu.
棹にヤギ革紐でフレットが巻かれる。
uzunluqi adette toqsan santimétr öpchöriside bolidu.
長さはふつう90センチメートルぐらいである。
qeshqer rawabi adette alte-yette simliq bolup, birla sim asasiy milodiye üchün, qalghanliri qoshumche yaki sada qayturush üchün ishlitilidu.
カシュガル・ラワーブはふつう67弦で、一本だけ基本的なメロディーのため、残りは補助もしくは共鳴のために使われる。
qedimki rawab üch tarliq bolup birinchi tari d1 ikkinchi tari a yaki g, üchinchi tari d ahangigha tengshiletti.
昔のラワーブは3弦で第一弦はd1、第二弦はag、第三弦はd音に調整された。
hazirqi zaman qeshqer rawabi yette simliq bolup, birinchi simi c1 ge (bu asasliq sim), ikkinchi g gha, üchinchisi d gha, tötinchisi A gha, beshinchisi F gha, altinchisi B gha, yettinchisi F ahanglirigha tengshilidighan boldi.
現代カシュガル・ラワーブは7弦で、第一弦はc1に(これが主弦)、第二はgに、第三のはdに、第四のはAに、第五のはFに、第六のはBに、第七のはF音に調整されている。
bu xil rawabning awaz da’irisi E din g3 giche.
この種のラワーブの音域はEからg3までである。
awaz tüsi jehette c1 din c2 giche bom, d2 din c3 kiche yangraq, d3 tin g3 giche zil kélidu.
音色の点ではc1からc2までは太く、d2からc3までは反響して、d3からg3までは繊細に聞こえる。
 
カシュガル・ラワーブ


  (2) dolan rawabi
 (2)ドラン・ラワーブ
 dolan rawabining destisige adette pede baghlanmaydu.
 ドラン・ラワーブの棹にはふつうフレットを巻かない。
shunga u siyrip chélishqa nahayiti epchil, uning bilen bezibir alahide milliy puraqlarni yaxshi gewdilendürgili bolidu.
だからそれはこすって演奏するのに非常に向いていて、それとともに、ある種の固有の民族的風格をよく体現することができる。
dolan rawabining üch tal asasiy simi we köpligen sada qayturghuchi simliri bolidu.
ドラン・ラワーブは3本の基本弦と非常に多くの共鳴弦がある。
rawabning bash qismidin sel yuqiriraq orungha alahide neqish qoyulghan qisqa ikki münggüz ornitilidu.
ラワーブの胴の部分からすこし上寄りの位置に独特な文様が入れられた短い2本の角が取り付けられる。
uningdin tashqiri qumul rayonida bir xil qumul rawabi saqlanghan.
その他にクムル地区で一種のクムル・ラワーブが保存されている。
uning sheklimu dolan rawabidin anche perqlenmeydu.
その形もドラン・ラワーブとあまり違わない。

ドラン・ラワーブ

クムル・ラワーブ
 (3) chaplima rawab
 (3)チャプリマ・ラワーブ
 chaplima rawab – talaliq rawab depmu atilidu.
 チャプリマ・ラワーブ――タラリック・ラワーブとも呼ばれる。
bu rawab en’eniwi uyghur rawabining tüzülüshi asasida islah qilinip yasalghan bolup, béshi dutarningkige oxshash yaghach talaliridin chaplap yasilidu.
このラワーブは伝統的ウイグル・ラワーブの構造をもとに改良されて作られて、胴はドゥタールのものと同じように木の細片を貼り合せて作られる。
destisige métal yaki sulyaw pediler qoyulidu.
棹に金属かプラスチックのフレットが入れられる。
chaplima rawabning jem’iy besh simi bolup birinchi, ikkinchi simliri d1 ahangigha, üchinchi, tötinchi simliri a ahangigha, beshinchi simi tomraq bolup d ahangigha saz qilinidu.
チャプリマ・ラワーブは合計5弦あって、第一、第二弦はd1音に、第三、第四弦はa音に、第五弦は太めにしてd音に調弦される。
bu xil rawabning awazi jarangliq, mungluq, shekli qeshqer rawabidin anche perqlenmeydu.
この種のラワーブの音は鳴り響き、哀調を帯びている。形はカシュガル・ラワーブとあまり違わない。

チャプリマ・ラワーブ